Categorie: Geen categorie

Over de waarde van cultuur

Dominique Willaert (artistiek leider Victoria Deluxe) schreef onderstaand opiniestuk dat op 20 augustus in De Standaard gepubliceerd werd.

Het bestuur schaart zich volmondig achter zijn visie op de situatie.
Stof tot nadenken, stof tot gesprek, …

De waarde van cultuur is niet alleen een percentage van het bbp

De disproportionele maatregelen die de cultuursector kreeg opgelegd, leggen volgens Dominique Willaert een fundamenteler probleem bloot. De cultuursector in ons land lijdt. De voorbije maanden werden duizenden geplande concerten, theater- en dansvoorstellingen en tentoonstellingen geannuleerd. Het coronavirus en het risico op besmetting als grote boosdoener? Misschien leggen de disproportionele maatregelen die de cultuursector kreeg opgelegd een fundamenteler probleem bloot.

De stiefmoederlijke behandeling van onze kunstenaars, artiesten en programmatoren door onze beleidsmakers onthullen een crisis in het denken en spreken over de waarde en het belang van kunst en cultuur. Het mag niet verbazen.

De voorbije decennia werd de waarde van cultuur steeds vaker verbonden aan haar economische belang en output. Steeds vaker werd het werk van de kunst- en cultuursector uitgedrukt in haar toegevoegde economische waarde, in haar percentage van het bruto binnenlands product.

De economische waarde van het kunst- en cultuurgebeuren is niet onbelangrijk, maar het kan en mag niet als hoofdargument worden gebruikt om haar maatschappelijke waarde te bewijzen. De cultuursector moet misschien in navolging van Voka, die ruim 100 politici en partijvoorzitterszomerstages in een van onze vele bedrijven laat volgen, onze politici uitnodigen om ook in een van onze vele kunst- en cultuurorganisaties mee te draaien. Om mee te ontdekken hoe verbeelding zich niet enkel in artistieke resultaten vertaalt, maar ook het sociale weefsel dynamiseert en versterkt.

Kunstenaars en cultuurwerkers slagen erin om mensen niet enkel te ontroeren, te laten genieten van schoonheid. Ze zetten kinderen, jongeren en volwassen met heel diverse achtergronden en leeftijden samen aan het werk. Ze verbinden mensen en bevolkingsgroepen en creëren keer op keer een publiek dat hier deelgenoot van wordt. Een belangrijke waarde van het kunst- en cultuurgebeuren is dat het de verbeelding van zowel de spelers als het publiek opent en verbreedt. Het opent nieuwe deuren en vensters in de hoofden van mensen en het vergroot ons empathisch vermogen. Muziek, beeldende kunst, dans, theater daagt uit om stil te staan en ons leven en dat van de mensen die ons omringen te herbekijken. Het zet ons aan tot reflectie en het roept nieuwe vragen op over hoe we zelf betekenis geven aan ons leven en welke richting we met onze samenleving en wereld uit willen.

Samen met heel wat kunstenaars en cultuurwerkers nodigen we onze overheden en politici uit om kunst en cultuur als een volwaardig onderdeel van het maatschappelijk gebeuren te beschouwen. De kunst- en cultuursector onderkent het belang van een gezonde en goed draaiende economie, maar creëert bewust ruimte en tijd die ons de kans biedt om ons even te onttrekken aan alles wat met consumptie of economie heeft te maken.

Het belang van spelen, van ons in andere rollen in te leven, het ons leren verplaatsen in het hoofd en het lichaam van anderen, ons de wereld leren verbeelden hoe deze zou kunnen zijn, is geen bijzaak. Het is een van de fundamenten van een samenleving en van een beleid dat wil investeren in menselijkheid. In het mens mogen worden in een veel bredere betekenis dan enkel in termen van economische waarde of productiviteit.

Hoe meer mensen deel kunnen uitmaken van een creatief en artistiek gebeuren, zowel als deelnemer of als publiek versterkt de psychosociale gezondheid van onze bevolking.

Mag dit besef een grotere plaats in jullie hoofden en harten krijgen, beste politici en beleidsverantwoordelijken?

Dominique Willaert

Advies over cultuur aan het bestuur (2019-2024): ‘Prioriteiten voor cultuur in de komende legislatuur’

Het bestuur van de gemeentelijke cultuurraad van Assenede bezorgde een aantal aanbevelingen betreffende het cultuurbeleid in onze gemeente (zie het document in bijlage hieronder).

Met de gemeenteraadsverkiezingen en de daaruit voortvloeiende plannen van het lokale bestuur voor de periode 2019-2024 in het vooruitzicht, wil de cultuurraad alle kandidaat-bestuurders van de gemeente informeren omtrent de toekomst van het cultuurbeleid in Assenede.

Onderstaande tekst is constructief bedoeld, om de
toekomstige lokale mandatarissen/bestuurders te voeden met relevante
informatie, vragen en noden die leven bij de Asseneedse cultuurparticipanten (socio-culturele
verenigingen, individuele kunstenaars en inwoners van Assenede).

De inhoud kwam tot stand tijdens bestuursvergaderingen, de Algemene Vergadering van de cultuurraad, bevraging van de socio-culturele verenigingen en informatie die in samenwerking met Comeet werd verkregen (onder andere uit de Vlaamse bevraging ‘Cultuurcontentement’, de ambitienota ‘Cultuurwijs Meetjesland’ en een traject met Dorpsbelangen vzw).
Het brede cultuurveld werd zoveel mogelijk betrokken bij het tot stand komen van dit document.

Tevens worden de positieve eerste resultaten van de activatie van de UiTPAS Meetjesland meegenomen in dit verhaal.

De vraag naar bijkomende financiële middelen blijft belangrijk om cultuur blijvend georganiseerd te krijgen, maar misschien wel nog belangrijker is het inzetten op samenwerking tussen professionele en vrijwillige culturele actoren. De jongste jaren is dit meermaals gebleken, bijvoorbeeld bij de organisatie van de Week van de Amateurkunsten, de programmatie in gemeenschapscentrum ‘de Bijenkorf’ en de vele gesmaakte culturele activiteiten en projecten die Assenede rijk is.

Geëngageerde burgers en vrijwilligers als motor van diverse
initiatieven blijven een cadeau voor beleidsmakers.